قنّاد و اسرافکارِ خانگی: چطور دعواهایِ پولی را متوقف کنیم

همه‌ی زوج‌ها سرِ پولِ دعوا می‌کنند. اما بعضی زوج‌ها دعواهایِ متفاوتی دارند: یکی دوست دارد هرچی به دستش می‌رسد جمع کند و دیگری دوست دارد هرچی به دستش می‌رسد خرج کند. این الگویِ کلاسیک، در روان‌شناسیِ مالی به «قنّاد و اسرافکار» معروف است.

وقتی دو شخصیتِ مالی در یک خانه گیر می‌کنند

در این پویایی، یکِ شریکِ زندگی، از پول مثل یک بازیگرِ فوتبال که یک توپِ برنده‌ی جامِ جهانی است نگاه می‌کند: هر دلارِ اضافه، یک گل است. باید نگهش داشت، باید پس‌انداز کرد، باید برای آینده آماده بود.

شریکِ دیگر، پول را مثل هوا نگاه می‌کند: می‌آید و می‌رود. اگر الان نیست، بعداََ پیدا می‌شود. زندگی را باید زندگی کرد و برای لذت‌هایِ کوچکِ امروز، آینده‌ی دورِ نگران‌کننده را فدایِ خوبِ امروز کرد.

مشکل این است که هر دو شخصیت، در خلوتِ خودشان منطقی هستند. قنّاد می‌گوید: «اگر خرج نکنیم، ثروتمند می‌شویم.» اسرافکار می‌گوید: «اگر زندگی نکنیم، به چه دردی می‌خوریم؟» و هر کدام، از زاویه‌ی خودش راست می‌گوید.

ریشه‌ها را پیدا کن

قبل از اینکه درباره‌ی «چه‌بایدبخریم» حرف بزنیم، باید بفهمیم چرا هرکدام با پول جورِ دیگری برخورد می‌کنیم. اغلب، رفتارِ مالیِ ما از کودکی‌مان می‌آید.

آیا در خانه‌ای بزرگ شده‌ای که همیشه درباره‌ی پولِ کم حرف می‌زدند؟ آن‌وقت طبیعی است که بزرگسالت نگرانِ کمبودِ پول باشی. یا بالعکس، آیا در خانه‌ای بودی که پول، هیچ‌وقت موضوعِ مهمی نبود؟ آن‌وقت طبیعی است که الان پول، برایت ابزاری برایِ لذت باشد، نه وسیله‌ای برایِ ترس.

وقتی ریشه‌ی رفتارِ مالیِ شریکت را بفهمی، دیگه‌اش «خسیس» یا «مغرور» نیست؛ آدمی است که در شرایطی بزرگ شده که با پول جورِ دیگری برخورد کرده. این فهم، نصفِ دعوا را حل می‌کند.

یک برنامه‌ی پولِ مشترک بنویسید

بدونِ برنامه، هرکدام به جیبِ خودشان دست می‌کنند و دعوا شروع می‌شود. با برنامه، هرکدام می‌دانند چقدر اختیارِ دارند.

سه حساب کافی است:

• حسابِ مشترک: برای اجاره، غذا، قبوض، همه‌ی هزینه‌هایی که خانه را نگه می‌دارند.
• حسابِ قنّاد: پس‌اندازِ بازنشستگی، صندوقِ اضطراری، سرمایه‌گذاری.
• حسابِ تفریح: هرکدام مقداری پولِ شخصی دارند که لازم نیست درباره‌اش به کسی جواب بدهند.

قنّاد نمی‌تواند جلویِ خریدِ شوقِ اسرافکار را بگیرد، چون پولِ تفریحِ خودش نیست. اسرافکار هم نمی‌تواند بگوید «چرا آن‌همه پس‌انداز می‌کنی؟» چون پس‌اندازِ قنّاد، پس‌اندازِ خودش هم هست.

پول را به عنوانِ یک ابزار مشترک ببینید

در نهایت، پول، پول است. فرقی نمی‌کند قنّاد باشد یا اسرافکار. تفاوت فقط درِ نگاه است. اگر یک‌زوجِ بتواند این نگاه‌ها را با هم ترکیب کند، نتیجه‌اش می‌شود: بااحتیاطِ قنّاد وِ لذت‌جویی‌ی اسرافکار، زندگیِ امنی که هم‌زمان خوش می‌گذرد.

نکته‌ی کلیدی این است: با هم باشید، نه علیه‌ی هم. وقتی هرکدام فکر کند که دیگری دشمنِ پولِ خانواده است، دعوا ابدی می‌شود. وقتی هرکدام بفهمد که دیگری دغدغه‌ی خانواده را دارد، حتی اگر جورِ دیگری ابراز کند، احترامِ متولد می‌شود.

این نوشته برگردان و بازنویسیِ آزادی است از مقاله‌ای در وب‌سایت The Art of Manliness و صرفاََ برای استفاده‌ی فارسی‌زبانان اقتباس شده است. حق محتوای اصلی متعلق به نویسندگان آن است.

منبع اصلی:

• The Tightwad-Spendthrift Marriage: How to Stop Fighting About Money