بلاگ
انواع قلم ها، معرفی انواع قلم های جدید و قدیمی
انواع قلم ها را در انواع صنعت ها به کار میبرند. بیشترین کاربرد قلم ها البته در نوشتن است و غیر آن در طراحی و نقاشی و آرایش هم کاربرد دارد.
در اینجا قصد داریم قلمهای مورد استفاده برای نوشتن را معرفی کنیم و توضیح دهیم که تفاوتشان از هم را به خوبی متوجه شوید، پس با ما همراه باشید.
قلم های قدیمی
شاخصه اصلی همه این قلم ها جدا بودن جوهر از آنها بوده که بایستی حین نوشتن به طور مداوم آن را به مرکب می زدند که بزرگترین ضعفشان نسبت به قلم های مدرن امروزی به حساب میآید.
Dip pen | قلم دیپ

Dip به معنای زدن چیزی به آب است، در این قلم ها نوک، قلم را به جوهر میزدند و بعد با جوهر مانده روی قلم می نوشتند.
این قلم را با اسم Nib (به معنای نوک) هم میشناسند.
نوک این قلم ها معمولا فلزی است ولی می تواند از جنس های سخت دیگری از جمله استخوان و پلاستیک یا حتی شیشه ساخته شود.
شباهت زیادی به خودنویس دارد، این نوع قلم، شکل نوکشان که می نویسد شبیه به هم است ولی قلم دیپ (یا نیب) مخزنی درونش برای نگه داری جوهر ندارد، که البته می تواند به نوعی مزیت هم باشد چرا که می شود با آن از انواع جوهر بیشتری استفاده کرد. جوهر هایی مثل جوهر هندی (یا چینی) و جوهر اکریلیک اگر درون خودنویس ریخته شوند، آن را خراب می کنند.
قلمو!

برای زبان های چینی و ژاپنی که نوشتارشان شبیه به نقاشی است، از قلمو ها برای نوشتن، استفاده میشود، امروزه البته کمتر و فقط برای خوش نویسی و کارهای هنری چنین کاربردی دارد، همانند نی در فارسی که جز برای خوشنویسی و تابلو های هنری کاربردی ندارد.
برای ساخت این قلمو های خوشنویسی هم از چوب بامبو، شیشیه، عاج، طلا و نقره و چنین موادی استفاده میشده و برای سر قلمو هم از موی حیوانات استفاده می کردند، راسو، خرگوش، بز یا پر مرغ و اردک ….
حتی مرسوم بوده که از موهای بچههای تازه به دنیا آمده، قلمویی ساخته شود و بعدها به همان بچه هدیه شود!
Quil | پر پرنده!

استفاده از پر پرندگان بزرگ برای نوشتن بسیار مرسوم بوده در گذشته، استخوان انتهای پر را مورب می بریدند و با زدن درون مرکب به جوهر آغشته اش می کردند و می نوشتند. همانند قلم های “دیپ”.
قبل از مرسوم شدن قلم های نوک فلزی از پر پرنده ها استفاده میشد و با آمدن آن ها از محبوبیت پر به عنوان قلم کاسته شد و خودنویس و خودکار هم که مرسوم شد دیگر فاتحه این روش به کلی خوانده شد!
نی!

نی در هند و در پاکستان هنوز به عنوان قلم کاربرد دارد، به بچه ها در مدرسه آموزش می دهند که با آن ها روی چوب بنویسند، کاری که در ایران هم انجام میشود ولی در مدرسه آموزش نمی دهند و به عنوان فعالیت هنری و خوشنویسی خارج از چارچوب مدرسه رواج دارد.
البته در مدارس ایران هم اندکی آموزش داده می شود نوشتن با قلم ولی کافی نیست و عملا کسی از طریق آموزش های مدرسه خطاطی با نی را یاد نمیگیرد.
در غرب هم از نی استفاده میشد و مرسوم بوده تا اینکه پر پرندگان، جایگزینش شد و کاربردش را برای آن ها تمام کرد.
قلم های جدید با مخزن جوهر
قلم های امروزی را می توان بر اساس شکل نوکشان دسته بندی کرد، ویژگی مشترکشان هم داشتن محفظه ی درونی جوهر است که درون این قلم ها تعبیه شده.
روان نویس

روان نویس (rollerball pen) ها هم مانند خودکار ها از توپی فلزی در سرشان استفاده می شود، فرق اساسی اش با آن در نوع جوهر مورد استفاده است که جوهر روان نویس روغنی نیست و محلول در آب است که جسبناکی اش را کمتر از جوهر خودکار می کند. و راحت تر جذب کاغذ می شود.
این تفاوت جوهر موجب می شود که نوشتن با آن روان تر از خودکار ها باشد. و هدف از ساخت این روان نویس ها هم در اصل ترکیب روان بودن خودنویس ها با راحتی استفاده ی خودکار ها بوده.
در روان نویس ها از جوهرهای ژلی هم استفاده می شود که جوهر هایی هستند بین روغنی ها و آبی ها.
خودنویس

خودنویس ها از جوهر هایی محلول در آب (غیر روغنی) استفاده می کنند، نوک شان برعکس خودکار ها قطعه ی متحرکی ندارد، جوهر درون محفظه ای داخل بدنه خودنویس نگه داری میشود و به خاطر جاذبه به پایین می آید و به دلیل خاصیت مویینگی اش به نوک خودنویس می چسبد و وقتی نوک خودنویس به کاغذ برسد، جوهر از نوک خودنویس به کاغذ منتقل می شود.
مخزن جوهر درون خودنویس شکل های مختلفی دارد، برخی خودنویس ها از مخزن های یکبار مصرف استفاده می کنند و برخی از جا برای پر کردن جوهر دارند. خودنویس هایی که مخزنشان پر می شود با مکانیزم های مختلفی ساخته می شوند که در مقاله دیگری آن را توضیح خواهیم داد.
Fudepen | خودنویس قلمو!

این دیگر چیست؟ قلمی مخصوص ژاپنی ها و چینی هاست و ترکیب قلمو با خودنویس است! قلمی است که در بدنه ی آن جوهر جای میگیرد و نوکش شبیه به قلمو است با آن می شود خوشنویسی های چینی ژاپنی (و لابد کره ای) را نوشت یا کشید!
ماژیک

ماژیک ها جوهری بر پایه آب دارند(مثل خودنویس و روان نویس) و نوکشان هم از جنسی نرم مانند نمد یا پلاستیک است.
از ماژیک هایی که نوک نازک تری دارند برای نوشتن در کاغذ و به صورت روزمره هم می توان استفاده کرد. که رد پر رنگی می اندازند و بسته به نوع کاغذ مصرفی میتوانند پشت کاغذ هم رد بیاندازند.
از ماژیک ها با نوک بزرگتر برای نقاشی بچه ها استفاده می شود و ماژیک های رنگی زیادی برای رنگ آمیزی تولید میشود.
از ماژیک های بزرگتر که نوک بزرگتری دارند هم برای نوشتن رو تخته وایتبرد یا روی کارتن های بسته بندی یا روی سیدی و …. استفاده می شود.
از ماژیک های با نوک پهن و رنگ روشن هم برای مشخص کردن بخش های مهم نوشته ها استفاده می شود که “هایلایتر” گفته کفته میشود.
خودکار

در انگلیسی به خودکارهایی که ما استفاده می کنیم، ballpoint pen می گویند، این اسم هم از روی نحوه ی کارکرد نوک آن آمده. در سر خودکار ها توپ فلزی کوچکی قرار دارد که با کشیدن نوک قلم روی کاغذ می چرخد و جوهر را از مخزن داخل خودکار میگیرد و روی کاغذ میآورد.
جوهر های مورد استفاده در خودکار ها روغنی است و با تماس با کاغذ به سرعت خشک میشود. قطر توپ سر خودکار، بین 0.5 تا 1.2 میلیمتر است و جنسش از برنج یا کاربید تنگستن یا استیل است.
خودکار ها هم در مدل های ارزان و پلاستیکی و هم در انواع گران و لوکس و لاکچری ساخته می شوند. این روز ها پر کاربرد ترین قلم ها خودکار ها هستند که جایگاه خودنویس ها را تصاحب کرده اند.
خودکار با جوهر ژلی

در جوهر های بر پایه آب، رنگدانه هایی اضافه می کنند که به جوهر ویژگی های خاصی می دهد. جوهر را مات می کند و که باعث می شود وضوحش را در سطوح تیره و لیز بیشتر شود.
نوک چنین قلم هایی تا 0.28 میلیمتر هم نازک می شوند که در بین دیگر انواع قلم کم تر دیده می شود. ولی از طرفی هنگام نوشتن با این خودکارهای جوهر ژلی، بیشتر خط جوهر قطع می شود. و جوهر هم دیر تر از خودکار های معمولی خشک می شود.
Space Pen | خودکار فضایی

قلم فضایی داستان جالبی دارد. جالب تر از واقعیتش! داستانش این است که برای نوشتن در فضا که جاذبه نیست، ناسا بسیار تلاش کرد و تحقیق و هزینه هنگفت چند میلیون دلاری که بتواند خودکاری بسازد که در فضای بدون جاذبه بنویسد، ولی روس ها به جای این کارها از مداد استفاده کردند!
واقعیت ولی این است که هم روسیه و هم آمریکا در سفر های فضایی از مداد استفاده کردند ولی مداد مشکل دیگری داشت که هم راحت اتش میگرفت و هم نوکش می شکست و ممکن بود داخل قطعات فضاپیما شود و آسیب بزند به آنها، به همین خاطر دنبال جایگزین های بهتر گشتند.
از قضا همان دوران کسی خودکاری ساخته بود که بدون نیاز به جاذبه کار می کرد و برای هل دادن جوهر به بیرون مخزنش به جای اتکا به جاذبه، آن را تحت فشار هوایی فشرده قرار داده بود و این ابداع اش مورد پسند سازمان های فضایی قرار گرفت و مشتریان این خودکار شدند.هزینه اش هم بسیار پایین بود.
خودکار فضایی را آقای پاول سی فیشر ابداع و تولید کرد، خودکاری که میتوانست بدون جاذبه و زیر آب و رو به بالا بنویسد، در دمای -35 تا 120 درجه کار می کند و نشت هم نمیکند!
علت این ویژگی های منحصر به فرد نه فقط در تحت فشار بودن جوهرش که به نوع خاص جوهر هم وابسته است که در حالت عادی جوهر جامد و سخت است و با تکان دادنش مایع و آماده نوشتن میشود!
شرکت پاول فیشر هنوز هم خودکار فضایی تولید میکند و میفروشد، سری به سایتش بزنید.
قلم مخصوص چک نوشتن

در واقع جوهر این خودکار ها خاص است و ترکیباتش به شکلی است که به راحتی پاک نمی شود و می شود با اطمینان بیشتری چک نوشت و مطمئن بود که نمیشود نوشته هارا از روی آن با استون یا ترفند دیگری پاک کرد.
خودکارهایی که جوهر ژلی دارند هم مناسب این کار اند که آن ها هم با استون پاک نمی شوند و سخت می شود پاکشان کرد.(اگر اصلا بشود)
مداد ها
مداد ها از یک لوله گرافتی درون بدنه ای معمولا چوبی تشکیل می شوند، همانطور که می دانید و انواع مختلفی دارد که در مقاله ای دیگر به آن ها می پردازیم.
مداد امروزه در کارخانه های مدادسازی گرافیت و خاک رس را با یکدیگر ترکیب می کنند و تمام ناخالصیهای آن را می گیرند ، یک دستگاه آن را به شکل بلوکی بزرگ در می آورد. مرحله بعد را به دو روش انجام میگیرد. روش اول: آن را در یک کوره حرارت میدهند تا رطوبت آن از بین برود. در مرحله سوم مخلوط را به داخل پودر دیگری ریخته و به آن آب اضافه میکنند تا یک خمیر نرم تهیه شود. در مرحله چهارم خمیر را از یک لوله فلزی عبور میدهند تا به شکل استوانه هایی باریک درآید سپس در اندازههای مناسب برای مداد بریده میشوند. سرانجام آنها را در روغن یا موم قرار میدهند تا صاف و هموار گردند.
قلم استایلوس

قلمی که برای نوشتن روی ظروف و شکل دادن در سفالگری استفاده می شود. همچنین به قلم های مخصوص صفحه های لمسی هم استایلوس گفته می شود.
در کل به ابزار های نازک و درازی که کاربرد های نوشتاری و طراحی داشته باشد استایلوس می گویند و اسمی کلی است که امروزه بیشتر برای همان قلم های صفحه لمسی اطلاق می شود.
Ruling pen | قلم ترلینگ

از این قلم ها برای طراحی های صنعتی استفاده میشد، چون امکان تنظیم قطر نوشته ها را می داده و مناسب چنین طراحی هایی بوده.
این روز ها همچنین برای خوشنویسی و نقاشی و کارهای هنری و تذهیب و تشعیر از آن ها استفاده می شود.
ساختارش هم از دو لبهی معمولا فلزی تشکیل شده که با پیچی به هم وصل می شوند و با باز و بسته کردن پیچ میزان جوهری که پایین میآید تنظیم میشود و قطر خط کم و زیاد.
نحوه کار این قلم را در این ویدیو آپارات ببینید.
زمانی از این قلم ها به عنوان موچین برای کندن موهای ابرو هم استفاده می شده!+
Technical Pen | راپیدوگراف یا قلم فنی

قلمی مخصوص که برای نقشه کشی و کار های مهندسی و معماری استفاده می شود و امکان کشیدن خط با ضخامت های دلخواه را میدهد.
اسم “راپیدوگراف” در واقع نام قلم های فنی تولید شرکت روترینگ بوده که روی این محصول مانده و قلم های فنی را به آن نام هم میشناسند.
ضخامت نوک قلم های فنی در سایز های 0.13 و 0.18 و 0.25 و 0.35 و 0.5 و 0.7 و 1.0 و 1.4 و 2.0 میلیمتر ساخته می شوند.
قلم های مخصوص پوست

مداد و خودکار و ماژیک هایی هستند که برای نقاشی یا کشیدن طرحی روی پوست ساخته شده اند یا حداقل اگر مخصوص این کار نیستند ضرری هم برای پوست ندارند.
البته بیشتر جوهر ها آسیبی به پوست نمی زنند و اگر پوست زخم نباشد احتمالا استفاده از آن ها روی پوست مشکل خاصی ایجاد نکند، مگر اینکه استفاده دائم باشد یا حساسیت خاصی به آن ها داشته باشد شخص.
مداد های آرایشی که خانم ها البته آشنایی دارند و دکتر ها جراح ها هم برای مشخص کردن قسمت های مورد نیاز از بدن را با آن ها علامت می گذارند و برای تتو کار ها هم کاربرد دارد و برای بچه ها و نقاشی رو دست و صورت برا جشن ها و بازی ها هم کاربرد دارد.
قلم مخصوص چپ دست ها
اکثر جمعیت زمین راست دست هستند و عجیب نیست که بیشتر وسایل به صورت پیشفرض برای راست دست ها ساخته میشوند. اما به هر حال تعداد زیادی هم چپ دست اند و این باعث شده که محصولات اختصاصی ای برای چپ دست ها تولید شود و خودکار های مخصوص چپ دست ها از جمله آن ها است.
قلمهای چندکاره

مدلهای مختلفی از قلم و خودکار های چندمنظوره و چندکاره ساخته شده، از خودکار کایی که چهار رنگ را درون یک خودکار جای داده اند یا خودکار هایی که یک طرفشان مداد و طرف دیگر خودکار است یا آن هایی که پشتشان مناسب کار با تبلت و گوشی است و جلوشان مناسب نوشتن روی کاغذ و دیگر ترکیبات مشابه
البته فرق آن چنانی نمیکند و فقط جای قرار گیری انگشت ها ماناسب دست چپ ساخته میشود. همانطور که در عکس میبینید.